”Bedeniniz ruhunuzun arpıdır/Ondan tatlı bir müzik veya karmaşık sesler çıkarmak sizin elinizdedir” diyor Lübnan asıllı Amerikalı şair Halil Cibran. Adeta insan vücudunun mükemmel yapısının sigara, alkol, sağlıksız beslenme, obezite gibi insan kazanımı nedenlerle nasıl etkilenerek kendi ölümünü hazırladığını vurgulamak için…
Alman bilim adamı Dr. Gunther Von Hagens da dünyada ilk kez özel bir teknik olan ”Plastinasyon” yöntemiyle çürümez hale getirilen 200′den fazla insan bedeni (plastinatlar) parçasını, ”Beden Dünyaları: Gerçek İnsan Bedenleri Orijinal Sergisiyle (Body Worlds The Original Exhibition of Real Human Bodies), insanların kendi bedenleriyle yüzleşmesini amaçlıyor ve dünyanın çeşitli ülkelerinde ziyaretçilerle buluşturuyor.
Sergide, ”Yalın ama karmaşık, savunmasız, ancak dirençli” insan bedenleri, ölümlerinden sonra vücutlarını bağışlayanların cansız bedenlerinde tüm açıklığıyla ortaya konuluyor.
İnsan bedeninin çürümez hale getirilen kasları, damarları ve organlarından oluşan 200′den fazla insan bedeni parçası, yaşayan vücudun içinde olduğu gibi bozulmamış haliyle sunuluyor.
Sergi, embriyo aşamasından, anne rahmindeki ceninin çeşitli aşamalarına, çocukluktan, ergenliğe ve yaşlılık sürecine ilişkin özel bir sunumunu kapsıyor. Yaş, hastalık, beslenme şekli, stres, spor alışkanlığı, konsantrasyon gibi yaşam döngüsü içinde yer alan her durumu, doğumdan ölüm anına kadar gösteriyor ve ömür uzatma araştırmalarındaki son bulguları da ziyaretçilerine sunuyor.
Temel amacı sağlık eğitimi olan sergi, vücutlarını bağışlayan kişilerin bedenlerinin ve iç organlarının halka sunulduğu tek insan anatomisi sergisi olma özelliği taşıyor.
Sergi, 2010 Avrupa Kültür Başkenti etkinlikleri kapsamında, Thepartners ile serginin bilimsel ve tıbbi danışmanlığını yapan İstanbul Üniversitesi işbirliğiyle Türkiye’de getirildi. Sergi, İstanbul Antrepo 3′te 17 Aralık’a kadar gezilebilecek.
TÜTÜN TÜKETİMİNİN İNSAN VÜCUDUNA ETKİSİ GÖSTERİLİYOR
Alman bilim adamı Dr. Gunther Von Hagens’ın verdiği bilgiye göre, sergide kalbin büyüdüğünde nasıl olduğundan, sigara dumanına maruz kalmış bir akciğerin nasıl deformasyona uğradığına (orijinal akciğer örnekleri), konsantrasyon anında beynin nasıl bir form aldığına (satranç oynayan kişi), bir alzheimer hastasının neden unutkanlık yaşadığını anlayabilmek için beynin yapısındaki değişikliğe (sağlıklı ve alzheimer hastası kişilerin beyinleri), obez birinin organlarının etrafındaki yağ kitlesinden, anne rahminde ölmüş bir cenine kadar yaşama dair her konu yer alıyor.
Uzun yaşamın sırlarının da verildiği sergide, 100 yaşını geçenlerin, fotoğraflarının, yaşam biçimlerinin ve alışkanlıklarının yer aldığı bir bölüm bulunuyor. Bunlar da bir kişinin, vücuduna bilerek nasıl zarar verebileceğini ya da sağlıklı beslenerek, spor yaparak uzun bir yaşama nasıl kavuşabileceğini gösteriyor.
”GÜLÜMSERKEN 17, KAŞ ÇATARKEN 43 KAS KULLANILIYOR”
Sergi Salonu’na girmeden, ”Bu yazıyı okurken geçen sürede vücudumuz 25 milyon yeni hücre üretti”, ”Dil, vücuttaki en güçlü kaslardan biridir”, ”Gülümsemek için 17 kas kullanılırken, kaş çatmak için 43 kas kullanılır” ve ”Yumruğunuzu sıkın, işte kalbinizin boyutu” gibi duvar yazıları dikkati çekiyor.
BEDENLERİNİ BAĞIŞLAYANLARIN ÖLÜM NEDENİ AÇIKLANMIYOR
Body Worlds’da yer alan insan bedenleri, ölümlerinden sonra bedenlerinin sergide eğitim amacıyla kullanılabileceğini vasiyet eden kişilere ait. Beden plastinatlarının tümü ve örneklerin çoğunluğu bu beden bağışçılarından elde ediliyor.
Olağan dışı hastalıkları gösteren kimi belirli örnekler, eski anatomik koleksiyonlardan ve morfoloji enstitülerinden geliyor.
Bedenlerini bağışlayanların kimlikleri ve ölüm nedenleri açıklanmadığı sergi, kişisel bilgilerin açıklanmasına değil, bedenlerin doğasına odaklanıyor.
ETİK DEĞERLENDİRME YAPILDI
”Body Worlds” sergisinin, Kuzey Amerika’daki açılışından önce, din bilimciler, etik uzmanları, akademisyenler ve önde gelen tıp uzmanlarından oluşan seçkin bir kurul, sergiye ilişkin bağımsız bir etik değerlendirmesi yaptı.
PLASTİNASYON NEDİR?
Plastinasyon, Dr. Gunther Von Hagens tarafından örneklerin tıp eğitimi amacıyla korunması için icat edilen bir işlem.
Bu işlemde örneklerdeki beden sıvıları ve çözülebilir yağlar, vakumlandıktan sonra sertleştirilen sıvı plastiklerle değiştiriliyor.
Bedenler, canlıyı andıran pozlarda sabitlendikten sonra gaz, ısı veya ışıkla sertleştiriliyor. Plastinatlar bedenlerimizin yaşamdaki hareketlere ve atletik etkinliklere içten nasıl tepki verdiğini gösteriyor.
DR. HAGENS KİM?
Anatomist, plastinasyonun mucidi, bilim adamı ve Body Worlds sergilerinin yaratıcısı Gunther Von Hagens, 1945 yılında eski Doğu Almanya’nın Alt-Skalden/Posen şehrinde doğdu.
1965 yılında Friedrich Schiller Üniversitesi’nde tıp eğitimine başlayan Von Hagens, eğitimini 1973 yılında Lübeck Üniversitesi’nde tamamladı. Gunther Von Hagens, tıp diplomasını aldıktan bir yıl sonra Heidelberg Üniversitesi Anestezi ve İlk Yardım Bölümü’ne katıldı.
Üniversitenin Patoloji ve Anatomi Enstitüsü’ndeki on sekiz yıllık meslek yaşamının başlangıcında, 1977′de stajyer ve öğretim görevlisi olarak görev yaparken gerçekleştirdiği çeşitli çalışmalar sonucunda plastinasyon yöntemini keşfetti. Hagens, 1993′te Plastinasyon Enstitüsü’nü kurdu.
”BODY WORLDS” SERGİSİNDE VÜCUTLARI ÇÜRÜMEZ HALE GETİRMEK İÇİN KULLANILAN PLASTİNASYON YÖNTEMİ UYGULAMASI İÇİN BAĞIŞLANMIŞ 11 BİN 500 VÜCUT BULUNUYOR
”Body Worlds” sergisinde vücutları çürümez hale getirmek için kullanılan plastinasyon yöntemi uygulaması için bağışlanmış 11 bin 500 vücut bulunuyor.
Halen hayatta olan bağışçıların bedenleri ise ölümlerinden sonra bilimsel amaçlı çalışmalarda kullanılacak.
AA muhabirine sergiye ilişkin bilgi veren Thepartners firmasının sahibi Fırat Kasapoğlu, Body Worlds’un ilk kez bir Müslüman ülkede sergilendiğini ve çok olumlu geri bildirimler aldıklarını ifade etti.
Kasapoğlu, ”Türk insanının açık görüşlü olduğunu bildiğim için tepkilerden endişelenmedim. Her kesimden gelen ziyaretçiler, serginin toplumsal eğitim amaçlı olduğunda birleşti” dedi.
Kasapoğlu, ilk kez 1995 yılında sergilenen Body Worlds’un, bugüne kadar Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika olmak üzere 14 ülkede 60′dan fazla şehirde, 30 milyondan fazla ziyaretçiye ulaştığını ifade ederek, Türkiye’de bir ay içindeki yaklaşık 50 bin ziyaretçi sayısının oldukça iyi olduğunu söyledi.
Sayının okulların açılması ve yaz döneminin bitmesiyle birlikte daha da artacağını belirten Kasapoğlu, ”Her kesimden, her yaştan insan geliyor. Bu, insanların toplu olarak geldiği, ancak kendi vücutlarıyla baş başa kaldığı dünyadaki tek sergi” diye konuştu.
SERGİ İÇİN ANKARA’DA 4 BİN METREKARELİK ALAN LAZIM
Sergiyi Ankaralılarla da buluşturmak istediklerini, ancak bunun için gerekli koşulların hazır olması gerektiğini ifade eden Fırat Kasapoğlu, sergi için yüksek bütçelere ihtiyaç duyulacağını dile getirdi.
Serginin Ankara’da açılabilmesi için 4 bin metrekarelik bir alana ihtiyaç duyulduğunu kaydeden Kasapoğlu, ”Body Worlds”da sadece insan bedenlerinin sergilendiği alanın 2 bin metrekare olduğunu söyledi. Kasapoğlu, bu kıstasların sağlanması halinde sergiyi Ankara’ya getirmeyi arzu ettiklerini bildirdi.
”HAYATLARINI DEĞİL, VÜCUTLARINI BAĞIŞLIYORLAR”
”Bağışçıların etnik kimlikleri, kim oldukları ve ne iş yaptıkları” konusundaki bir soru üzerine Kasapoğlu, bu serginin eğitsel amaçlı ve bilimsel bir sergi olduğunun unutulmaması gerektiğine dikkati çekti. Kasapoğlu, ”Onlar hayatlarını değil, vücutlarını bağışlıyorlar” dedi.
Bağışçılar arasında Türk olup olmadığının çok önemli bir ayrıntı olarak görülmemesi gerektiğini belirten Kasapoğlu, ”Buna takılmamak gerekiyor. Dünyanın birçok ülkesinden farklı insanlar bağışçılar arasında bulunuyor. Sergideki bedenin, kalbin kime ait olduğunun bilinmesi neyi değiştirecek? Önemli olan neye hizmet ettiği değil mi? Şu anda 11 bin 500 bağışlanmış vücut var, ama şu an daha yaşıyorlar. Ölümlerinden sonra vücutları bilimsel amaçlarla kullanılacak” değerlendirmesinde bulundu.
SERGİYE DAİR HERŞEY TÜM DETAYLARIYLA KİTAP OLARAK BASILACAK
Kasapoğlu’nun verdiği bilgiye göre, Body Worlds’da insan bedenlerinin plastinasyon yöntemiyle hazırlanış biçimi, plastinatların pozlarının ne amaca hizmet ettiği, hastalıkların organlara verdiği harabiyete ilişkin bilgiler başta olmak üzere her detay, Türkçe olarak yazılmış bir kitapta yer alacak.
İngilizcesi bulunan ve şu an Türkçe çevirisi tamamlanan kitap, yaklaşık iki hafta içinde basılarak İstanbul’daki bazı kitapçılarda ve sergi alanında satışa sunulacak. 280 sayfadan oluşan katalogda, her plastinatın ayrıntılı fotoğrafları yer alacak. Bunun dışında katalogla birlikte bir de DVD verilecek.
”SİGARAYI BIRAKTIM” KAMPANYASI BAŞLATILIYOR
Koruyucu hekimliğin öneminin vurgulandığı sergide, tütün kullanımın zararlarına ilişkin organ harabiyetlerinin gösterildiği plastinatlar sayesinde, sigara bağımlılarının kendi vücutlarıyla birebir eşleşim yaparak, sigarayı bırakmaları isteniyor.
Bunun için Body Worlds’un Türkiye ayağında Thepartners firması bir kampanyaya hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve konu ile ilgili tüm sivil toplum kuruluşlarından ve meslek odalarından destek bekleniyor.
Sergi çıkışında, sigaranın olumsuz etkilerine yakından şahit olan kişiler, arzu ederlerse stantta yer alan bir kutuya ellerindeki paketlerini kırarak, ”Sigarayı şu an itibariyle bıraktıklarını” deklare edecekler. Firma yetkilileri tarafından da bu kararı veren kişiye ”Sigarayı Bıraktım İstanbul Body Worlds-2010” yazılı rozet hediye edilecek. Kampanyanın, gelecek hafta içinde başlaması öngörülüyor.
Yurt dışında sergi sonrasında yapılan anketlerde, sergiyi gezdikten sonra ziyaretçilerin yüzde 10′unda sigarayı bırakma eğilimi, yüzde 40′ında ise diyet değişikliğine gidildiği belirtiliyor.
POLİTİKACI VE SANATÇILAR DA SERGİYİ GEZDİ
Sergiyi ziyaret edenler arasında çok sayıda politikacı ve sanatçı da bulunuyor.
Türkiye Partisi Genel Başkanı Abdüllatif Şener, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun eşi Sare Davutoğlu, sanatçılardan Candan Erçetin, Ferhat Göçer, Ceyda Düvenci ile Zuhal Topal da serginin ziyaretçileri arasında yer aldı.
AA
Alman bilim adamı Dr. Gunther Von Hagens da dünyada ilk kez özel bir teknik olan ”Plastinasyon” yöntemiyle çürümez hale getirilen 200′den fazla insan bedeni (plastinatlar) parçasını birleştirdiği sergiyi görmek ister misiniz?